على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

679

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و بىاندازه . و غير محدود . بىحرف ( bi - harf ) ص . و م ف . پ . بىسخن و بدون تكلم . و بدون رد كردن . و بدون شك . و فورا و فى الفور . بىحركت ( bi - harakat ) ص . پ . بىجنبش و بدون حركت . بىحرمت ( bi - hormat ) ص . پ . بىآبرو و رسوا و محقر . بيحرمتى ( bi - hormati ) ا . پ . بىآبروئى و رسوائى . بيحس ( bi - hes ) و ( bi - hess ) ص . پ . عاجز از احساس كردن . و كودن و گول . و بىمحبت . بيحساب ( bi - hes b ) ص . و م ف . پ . بىشمار . و ناصحيح و ناراست . و بيهوده و ناحق . و بىحساب گفتن ف ل . : ناراست گفتن . و زور گفتن . بيحسابى ( bi - hes bi ) ا . پ . ناراستى . و نادرستى . و زور . بىحصر ( bi - hasr ) ص . پ . بىانتها . و خارج از حد و حصر . و نامحدود . بىحضور ( bi - hozur ) ص . و م ف . پ . غايب . و غافل و بىخبر . و مضطرب . و آزرده و رنجيده . و خشمناك . و بىحضور شدن ف ل . : مضطرب و آزرده شدن . و بىحضور كردن ف م . : آزردن . بىحضورى ( bi - hozuri ) ا . پ . اضطراب . و خشم . و آزردگى . و غفلت . و نقصان يافتن هوش و حواس . بىحفاظ ( bi - hef z ) ص . پ . گستاخ و بىحيا و بىادب . بىحقيقت ( bi - haqiqat ) ص . پ . ناراست . و بىوفا . و ناسپاس . و نمك به حرام . و م ف . بطور ناراستى . بىحكم ( bi - hokm ) م ف . پ . بدون دستور و بدون فرمان . و بدون اجازه و بىپروانگى . بىحكمت ( bi - hekmat ) م ف . پ . بدون حذاقت و بدون آزمودگى . بىحلم ( bi - helm ) ص . پ . بىرحم و شفقت . و درشت و ظالم . و سخت و شديد . و بدون بردبارى . بىحلمى ( bi - helmi ) ا . پ . سختى و درشتى . و تندى . و ظلم . بىحميت ( bi - hamiyat ) ص . پ . نامرد و آنكه مردانگى ندارد . و آنكه حس ناموس‌پرستى ندارد و بىناموس . و بىغيرت . بىحميتى ( bi - hamiyati ) ا . پ . بىناموسى . و بىغيرتى . بىحواس ( bi - hav s ) ص . پ . عارى از حس و ادراك . بيحيا ( bi - hay ) ص . پ . بىشرم و گستاخ و آنكه در ارتكاب كارهاى زشت منفعل نمىشود . بيحيائى ( bi - hay ' i ) ا . پ . جسارت و پرروئى و گستاخى و بىشرمى و بىادبى . بيخ ( beyx ) ا . پ . اصل و ريشه . و قاعده و بنيان و بن و اساس . و بيخ كوهى : رازيانه . و بيخ انجبار : ريشهء انجبار . و بيخ پشم : گوشت . و بيخ بنفشه : ايرسا . و بيخ تفت : شوكران . و بيخ گل عباسى جلب . و از بيخ كندن ف م . : از ريشه كندن و از بن كندن . بيخار ( bi - x r ) ص . پ . بدون خار . و بدون ترس و بدون تشويش . بيخ‌افگن ( beyx - afgan ) ص . پ . كسى كه درخت را به زير مىافگند . بيخانمان ( bi - x nem n ) ص . پ . بىمنزل و بدون جاىباش . و مسافر . بيخآور ( beyx - var ) ص . پ . داراى چندين ريشه . بيخاور ( beyx - var ) ا . پ . عشقه و لبلاب . بيخايه ( bi - x ye ) ص . پ . خواجه و خصى . و اخته . بى خبر ( bi - xabar ) ص . پ . بىاطلاع . و غافل و نادان . و م ف . بدون خبر و بدون آگاهى . و بىخبر آمدن ف ل . : بدون اطلاع و آگاهى آمدن . و بىخبر شدن : بىاطلاع شدن . و اطلاع نداشتن . بيخبرى ( bi - xabari ) ا . پ . بىاطلاعى . و نادانى . بيختن ( beyxtan ) ف م . پ . چيزى را از غربال و موبيز بيرون كردن . و برده نمودن و تابع كردن . و ذليل كردن . و ناتوان كردن . و از حركت بازداشتن . و ف ل . : ضعيف شدن . بىختنه ( bi - xatne ) ص . پ . كسى كه ختنه نشده باشد . بىخرج ( bi - xarj ) و بىخرچ ( bi - xarc ) م ف . پ . بىاخراجات . و بىمايه . و بىپول . بىخرجى ( bi - xarji ) و بىخرچى ( bi - xarci ) ا . پ . بدون پول . بىخرد ( bi - xerad ) ص . پ . گول و كودن . و بىعقل . و بىفراست . بىخردى ( bi - xeradi ) ا . پ . بىعقلى . و بىفراستى . و گولى و حماقت . بىخر و خاوند ( bi - xaro - x vand ) ص . پ . بىمالك و بدون ارباب . بىخزان ( bi - xez n ) ص . پ . گياهى كه خزان نداشته باشد و هميشه سبز بود . بيخس ( bi - xas ) و ( bi - xass ) ص . پ . غير ملوث . و پاك‌دامن . بيخستن ( bixastan ) ف ل . پ . بىنصيب